ادرار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمونه‌ای از ادرار یک شخص

ادرار (به انگلیسی: Urine) یا گمیز یا میز[یادداشت ۱][یادداشت ۲] یا در اصطلاح عامیانه، شاش، مایعی است که توسط نفرون در کلیه‌ها تولید و از طریق میزراه از بدن دفع می‌شود. فراوان‌ترین ماده آلی ادرار اوره است (اوره یک اسید ضعیف است اما در ادرار به دلیل وجود هیدروژن کربنات ادرار تقریباً خنثی است) و پی‌اچ آن برای فرد طبیعی نزدیک به هفت است، اما در میان انسان‌ها از ۴٫۴ تا ۸ متغیر است. ادرار فرد سالم سمّی نیست. اما شامل ترکیباتی است که توسط بدن به عنوان مواد نامطلوب حذف شده‌است و می‌تواند محرک و سوزانندهٔ پوست و چشم باشد. طی فرایندی، می‌توان آب آشامیدنی از ادرار استخراج کرد.

ادرار عمدتاً آب و حاوی نمک‌های معدنی و در حدود ۲٪ اوره است، که در کبد به منظور حذف آمونیاک که ماده‌ای بسیار سمّی است، تولید می‌شود. اوره دارای سمّیّت بسیار پایین است.

  • آب: ۹۶‎٪

اوره: ۲‎٪ نمک و یونها دیگر: ۲‎٪ رنگ ادرار به‌طور معمول از بی‌رنگ تا زرد متغیر است. رنگ زرد به وسیلهٔ یوروبیلین‌ها ایجاد می‌شود. رنگ زرد ادرار به دلیل وجود بیلی روبین است که از تخریب گلبول‌های قرمز پدید می‌آید. اگر فرد دچار کم‌آبی باشد، ادرار کمتر (شاید کمتر از ۱ لیتر در هر روز)، و همچنین غلیظتر خواهد شد. اگر فرد آب زیادی بنوشد، ادرار بیشتر (شاید به اندازهٔ دو لیتر در روز) و همچنین رقیق‌تر خواهد شد. ادرار باعث می‌شود که بدن از موارد زیر خلاص شود: ۱ آب اضافی در بدن ۲ الکترولیت‌های اضافی (نمک) ۳ اوره (بیشتر توسط بدن مورد نیاز نیست) ۴ مواد مخدر ۵ سموم (سموم در بدن) (توجه داشته باشید که سموم به‌طورکلی توسط کبد برداشته می‌شود. بسیاری از آثار تشریح می‌گویند که برخی مواد سمّی در ادرار دفع می‌شود، اما نمی‌گویند اینها چه سمومی هستند). ۶ داروها ادرار اصلی‌ترین عامل هم ایستای است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. در زبان فارسی واژهٔ «میز» نیز معنای ادرار دارد، چنان‌که مجاری ادراری را میزراه و شب‌ادراری را شب‌میزی می‌گویند.
  2. دهخدا: میز. (اِ) اسم از میزیدن یا میختن. شاش و بول. پیشاب را گویند.

منابع

پیوند به بیرون